Πόσες θερμίδες πρέπει να καταναλώνουν τα παιδιά;

Αν αγχώνεστε για το αν το 2χρονο παιδάκι σας τρώει λίγο ή πολύ, μια απλή μαθηματική πράξη μπορεί να δώσει απάντηση στις ανησυχίες σας.

Σύμφωνα με την Αμερικανική Παιδιατρική Ακαδημία, τα παιδιά ηλικίας 1 έως 3 ετών πρέπει να καταναλώνουν περίπου 40 θερμίδες για κάθε 2,5 εκατοστά του ύψους τους προκειμένου να εξασφαλίζουν μια φυσιολογική αύξηση ύψους και βάρους.

Κάθε οργανισμός βέβαια έχει διαφορετικές διατροφικές ανάγκες και προτιμήσεις, με αποτέλεσμα η συνιστώμενη ημερήσια κατανάλωση θερμίδων να ποικίλλει από παιδί σε παιδί ανάλογα με τον μεταβολισμό του, τη σωματική του διάπλαση καθώς και τα επίπεδα της δραστηριότητάς του. Και σαφώς οι απαραίτητες θερμίδες πρέπει να συνοδεύονται και από τη σωστή θρεπτική αξία των τροφίμων που έχει ανάγκη ένας παιδικός οργανισμός.

Επιμέλεια: Ο. Φιλιππίδη, Μ. Λυμπεροπούλου, Ε. Γεμελιάρη πηγή

Read More

Βάλτε τη μουσική στη ζωή του

Αν και όλοι οι γονείς καμαρώνουμε για τα επιτεύγματα των πανέξυπνων και μοναδικών μικρών μας και συνήθως ανυπομονούμε να τα μυήσουμε σε νέες εμπειρίες που θα εξελίξουν τις δυνατότητές τους, κάποιες δραστηριότητες μάλλον πρέπει να περιμένουν μέχρι το παιδάκι μας να είναι σωματικά, πνευματικά και συναισθηματικά έτοιμο να τα καταφέρει.

Όλοι θέλουμε να δώσουμε στο παιδί μας τα εφόδια εκείνα που θα το βοηθήσουν στην ενήλικη ζωή του. Για τον κάθε γονιό και το κάθε παιδί ξεχωριστά τα κριτήρια και οι προτιμήσεις βέβαια είναι διαφορετικά. Και ανάλογα με την περίπτωση ορίζεται και ο κατάλληλος χρόνος. Πότε λοιπόν ένα παιδί είναι έτοιμο…

Να μάθει μια ξένη γλώσσα
Σύμφωνα με τους νευροβιολόγους,ετών μέχρι τα 11 τους χρόνια ο εγκέφαλος των παιδιών έχει πιο αυξημένες δυνατότητες στην εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας. Τα πλεονεκτήματα του νεαρού εγκεφάλου δίνουν στους γονείς το κίνητρο να θέσουν τα θεμέλια για την εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας πολύ κοντά στην αρχή της ζωής των παιδιών. Γύρω στην ηλικία των 3 ετών λοιπόν, οπότε τα περισσότερα παιδάκια ξεκινάνε τον παιδικό σταθμό, μπορούν ν’ αρχίσουν και την πρώτη τους επαφή με μια ξένη γλώσσα. Στην προσχολική ηλικία η διδασκαλία της μπορεί να γίνει μόνο μέσω του παιχνιδιού. Και επειδή τα παιδιά είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα στα γλωσσικά ακούσματα, η γλώσσα εισάγεται βιωματικά στις γνώσεις των μικρών παιδιών μέσα από τα τραγουδάκια, τα παραμύθια και το θεατρικό παιχνίδι. Γενικότερα σε τόσο μικρές ηλικίες το παιδί πρέπει να διασκεδάζει κατά τη διαδικασία εκμάθησης, η οποία επιβάλλεται να είναι εμπλουτισμένη με κινητικές, δημιουργικές και μουσικές δραστηριότητες. Χωρίς πίεση, μόνο του το παιδί είναι αυτό που θα μας δείξει κατά πόσο θέλει, μπορεί και αντέχει να «διδάσκεται» μια ξένη γλώσσα.
Εάν το παιδί δεν έχει εισαχθεί μέχρι και την πρώτη τάξη του δημοτικού σε μία ξένη γλώσσα, καλό είναι να περιμένουμε μέχρι την τρίτη ή την τετάρτη τάξη, προκειμένου ν’ αποκτήσει πρώτα καλή επαφή με τη μητρική του γλώσσα και να χειρίζεται το ελληνικό αλφάβητο με ευχέρεια.

Να μάθει να παίζει ένα μουσικό όργανο
Μέσα από προγράμματα μουσικοκινητικής αγωγής μπορούν τα παιδιά από την ηλικία των 3 ετών να γνωρίσουν τη μουσική μέσα από την κίνηση, το λόγο, τον αυτοσχεδιασμό και πάνω απ’ όλα το παιχνίδι. Σκοπός είναι να νιώσει το παιδί από πολύ μικρή ηλικία ότι η μουσική και η κίνηση είναι βασικά στοιχεία της ζωής του και μέσα από την εξερεύνηση και τον πειραματισμό με ήχους και μουσικά όργανα, όπως το ξυλόφωνο, το μεταλλόφωνο και τα κρουστά (ή ακόμα και με την αυτοσχέδια κατασκευή μουσικών οργάνων), να ανακαλύψει και να απελευθερώσει τις δημιουργικές και καλλιτεχνικές του ικανότητες.
Σε μεγαλύτερες ηλικίες, ενδεικτικά και ανάλογα πάντα με το πόσο ένα παιδί αγαπά τη μουσική, συνήθως μπορεί να ξεκινήσει:
- από 4 ετών: πιάνο ή αρμόνιο
- από 6 ετών: παιδικό τραγούδι, φλογέρα, βιολί
- από 7 ετών: κιθάρα, μαντολίνο
- από 8 ετών: ακορντεόν

Να ξεκινήσει κομπιούτερ
Οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές έχουν μπει στη ζωή μας και τα παιδιά αποκτούν επαφή με τα κομπιούτερ από ολοένα και μικρότερη ηλικία. Ήδη από τα 3 τους χρόνια μπορούν ν’ αρχίσουν να εξοικειώνονται με τον ηλεκτρονικό υπολογιστή, ο οποίος σ’ αυτήν την ηλικία αποτελεί κατά βάση το μέσο για να διδαχθεί το παιδί βασικές έννοιες, όπως τα χρώματα και οι αριθμοί. Όταν μεγαλώνοντας ξεκινήσει σχολείο και έχοντας επαφή ήδη με τις βασικές λειτουργίες του υπολογιστή, μπορεί ν’ αρχίσει να κάνει πιο εξειδικευμένα μαθήματα πληροφορικής.

Να ξεκινήσει κολυμβητήριο
Η πισίνα και το νερό συνήθως ξετρελαίνουν τα μικρά παιδιά και σε συνδυασμό με τα οφέλη που προσφέρει το κολύμπι στην ομαλή σωματική τους ανάπτυξη αποτελεί τη συνηθέστερη επιλογή των γονέων. Οι περισσότερες πισίνες δέχονται παιδιά από 4 ετών. Υπάρχουν ωστόσο και πολλά κολυμβητήρια που έχουν εντάξει στο πρόγραμμά τους και μαθήματα για βρέφη και νήπια από 6 μηνών, προκειμένου να εξοικειώνονται από νωρίς με το νερό και να απολαμβάνουν τα οφέλη της άσκησης, συνδυαστικά πάντα με το παιχνίδι.

Tip
Όποτε αποφασίσετε να γράψετε το παιδάκι σας στο κολυμβητήριο, φροντίστε πρώτα να ελέγξετε ότι τηρούνται όλοι οι απαραίτητοι κανόνες υγιεινής και ασφάλειας.

Να ξεκινήσει χορό
Το μπαλέτο, ιδιαίτερα αγαπημένο των κοριτσιών, μπορεί να ενταχθεί στο πρόγραμμά ήδη από την ηλικία των 4 ετών. Μέσα από διασκεδαστικές μεθόδους το μικρό παιδί μπορεί να διδαχθεί το ρυθμό και την τεχνική του χορού, να μάθει να ελέγχει και να γυμνάζει το σώμα του αλλά και να εκφράζεται μέσα από την κίνηση και τη μουσική.

Η ιδανική ωστόσο ηλικία για να ξεκινήσει ένα κοριτσάκι μπαλέτο είναι μετά τα 6 του χρόνια, όταν έχει ήδη αναπτυχθεί ψυχοκινητικά και μπορεί να συνδυάσει την κίνηση με το ρυθμό, αυξάνοντας σταδιακά όσο μεγαλώνει το εύρος των ικανοτήτων και δεξιοτήτων του.

Να αρχίσει ποδόσφαιρο
Το ποδόσφαιρο, το μπάσκετ και όλα τα ομαδικά αθλήματα έχουν πολλά σωματικά και κοινωνικά οφέλη για τα παιδιά. Από την ηλικία των 2 ετών μπορεί ένα παιδάκι ν’ αρχίσει να έχει επαφή με την μπάλα και μέσα από το παιχνίδι και τη βιωματική ενεργή συμμετοχή ν’ αποκτά βασικές συναρμοστικές ικανότητες, όπως αντίληψη του χώρου, προσανατολισμό, συντονισμό των κινήσεων, ισορροπία, αντοχή και μυϊκή ενδυνάμωση. Από την ηλικία των 5 και μετά μπορεί πλέον να συμμετέχει ενεργά σε ομαδικά αθλήματα, όπου οι μικροί αθλητές μαθαίνουν να συνεργάζονται, να χάνουν και να κερδίζουν, να πειθαρχούν και ν’ ακολουθούν κανόνες.

Η σημασία του δασκάλου
Με όποια αθλητική ή καλλιτεχνική δραστηριότητα κι αν επιλέξετε τελικά ν’ ασχοληθεί το παιδί σας, να θυμάστε ότι αποφασιστικό ρόλο στο ν’ αγαπήσει ή ν’ απορρίψει ένα παιδί μια οποιαδήποτε ενασχόληση παίζει ο δάσκαλος/προπονητής, ο οποίος πρέπει να είναι γνώστης όχι μόνο του αθλήματος αλλά και της παιδικής ψυχολογίας. Η παιδαγωγική και διδακτική ικανότητα είναι απαραίτητα στοιχεία για έναν εκπαιδευτικό προκειμένου να εξασφαλίζεται το ενδιαφέρον και η προσεκτική παρακολούθηση των παιδιών, ο σωστός χειρισμός των διάφορων ανταγωνισμών και διαμαχών που προκύπτουν, αλλά και η γενικότερη καλή ατμόσφαιρα και πολύπλευρη διδασκαλία που πρέπει να παρέχεται στα παιδιά.

Και ο ρόλος των γονιών
Ιδιαίτερα σημαντική είναι επίσης η δική σας στάση απέναντι τόσο στο παιδί όσο και στον προπονητή του. Να θυμάστε ότι δεν είστε ούτε οπαδοί ούτε δάσκαλοι και πως ο ρόλος σας δεν είναι να διορθώνετε, να επεμβαίνετε, να κρίνετε ούτε να πιέζετε το παιδί σας. Αν κάτι δεν σας αρέσει στη συμπεριφορά του εκπαιδευτικού ή στον τρόπο με τον οποίο γίνεται το μάθημα, καλό θα ήταν να το συζητήσετε κατ’ ιδίαν με τον προπονητή ή τον δάσκαλο χωρίς την παρουσία του παιδιού.
Γενικότερα να θυμάστε ότι ο βασικός σκοπός της ενασχόλησης των παιδιών με τις αθλητικές και καλλιτεχνικές δραστηριότητες είναι η σωματική και ψυχική τους υγεία. O πρωταρχικός στόχος λοιπόν όλων των εμπλεκομένων (γονέων, συγγενών, προπονητών, φίλων, δασκάλων) πρέπει να είναι η εξασφάλιση των προϋποθέσεων εκείνων που θα καταστήσουν τα σπορ ένα παιχνίδι, μέσα από το οποίο τα παιδιά θα αγαπήσουν τον αθλητισμό και θα τον υιοθετήσουν σε όλη την υπόλοιπη ζωή τους. Φροντίστε κατά συνέπεια να τα παροτρύνετε στην άθληση καθώς και σε άλλες δημιουργικές δραστηριότητες, χωρίς όμως να υπερφορτώνετε το πρόγραμμά τους, χωρίς να τα πιέζετε και να τα αγχώνετε και εξασφαλίζοντάς τους πάντοτε ελεύθερο χρόνο για παιχνίδι. Τέλος, μην ξεχνάτε να τα παρηγορείτε στις πιθανές αποτυχίες και να τα επιβραβεύστε σε κάθε επιτυχία αλλά χωρίς υπερβολές.

Μην ξεχνάτε το τσεκ-απ
Πριν ξεκινήσει το παιδί σας οποιοδήποτε άθλημα, πρέπει πρώτα απ’ όλα να φροντίσετε να υποβληθεί σε έναν ιατρικό έλεγχο. Επισκεφθείτε τον παιδίατρό σας ο οποίος, θα πέρα από τον καθιερωμένο έλεγχο, θα σας συστήσει και τις απαραίτητες κλινικές εξετάσεις, όπως οι εξετάσεις αίματος και ο υπέρηχος καρδιάς.
Η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρία συνιστά συστηματικό έλεγχο όλων των παιδιών στην ηλικία των 12 χρόνων, καθώς τότε γίνεται συνήθως η μετάβαση στον έντονο αθλητισμό και στον πρωταθλητισμό, ενώ ταυτόχρονα αλλάζει σημαντικά η σωματική και συναισθηματική ωριμότητα του ατόμου που μπαίνει πια στην περίοδο της εφηβείας.

Χρήσιμες συμβουλές
Σύμφωνα με την παιδίατρο-αναπτυξιολόγο Κωνσταντίνα Γκόλτσιου, για την επιλογή ενός αθλήματος πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα ακόλουθα:
1. Τι θέλει και τι αντέχει το παιδί.
2. Η σωματική του ωριμότητα και, σε περίπτωση εφήβου, η σεξουαλική του ωριμότητα.
3. Η αναπτυξιακή του ηλικία: Είναι σε θέση να συνεργαστεί, να προσέξει, να καταλάβει, να θυμηθεί και να πειθαρχήσει σε κανόνες που τα άλλα παιδιά της ίδιας χρονολογικής ηλικίας μπορούν;
4. Η σωματική του ακεραιτότητα: Παιδιά με σωματικές αναπηρίες δεν πρέπει να αποκλείονται από δραστηριότητες, μερικές από τις οποίες μάλιστα έχουν και θεραπευτικές ιδιότητες (όπως π.χ. η θεραπευτική ιππασία για παιδιά με εγκεφαλική παράλυση), αλλά απαιτείται εξειδικευμένο προσωπικό και ένας προπονητής ανά παιδί.
5. Η φυσική του κατάσταση: Παθήσεις όπως συγγενείς καρδιοπάθειες, επιληψία, άσθμα, σακχαρώδης διαβήτης, θρομβοφιλία κ.ά. είναι μία ιδιαίτερη περίπτωση και τόσο το παιδί όσο και οι γονείς πρέπει να λαμβάνουν σαφείς οδηγίες από τον ειδικό που το παρακολουθεί.

Οι προτεινόμενες ηλικίες για την έναρξη διαφόρων δραστηριοτήτων είναι κατά προσέγγιση και δεν ισχύουν απόλυτα για όλα τα παιδιά. Ένα παιδί που δεν έχει ακόμα κατακτήσει τους αναπτυξιακούς σταθμούς που αντιστοιχούν στην ηλικία του δεν έχει απαραίτητα κάποιο αναπτυξιακό πρόβλημα, αλλά χρειάζεται αξιολόγηση η οποία μπορεί να γίνει μόνο από τον ειδικό παιδίατρο-αναπτυξιολόγο.


ΤΗΣ ΦΑΙΗΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ
ΜΕ ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑΣ ΓΚΟΛΤΣΙΟΥ, ΠΑΙΔΙΑΤΡΟΥ-ΑΝΑΠΤΥΞΙΟΛΟΓΟΥ, ΔΙΔΑΚΤΟΡΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ, ΥΠΕΥΘΥΝΗΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗΣ «ΙΑΣΩ ΠΑΙΔΩΝ» (kgkoltsi@otenet.gr) ΚΑΙ ΤΟΥ ΒΑΓΓΕΛΗ ΜΠΕΚΡΗ, ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΟΣ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ, ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ «REAL KID» πηγή

Read More

Πως να εντοπίσετε τις ψείρες

Oι ψείρες είναι ένα συχνά ενοχλητικό πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπίζεται για να αποφεύγονται, μεταξύ άλλων, οι επιμολύνσεις λόγω του ξυσίματος του κεφαλιού.

Η Εθνική Βιβλιοθήκη Ιατρικής (ΝLΜ), μια υπηρεσία των Εθνικών Ιδρυμάτων Υγείας των ΗΠΑ, ξεκαθαρίζει ότι οι ψείρες στα μαλλιά δεν αντανακλούν την κοινωνική θέση ή την προσωπική υγιεινή ενός παιδιού. Και παρέχει μερικές συμβουλές για να τις εντοπίζετε καλύτερα:

* Να αναζητάτε μικρές, λευκές μπαλίτσες (είναι οι κόνιδες, δηλαδή τα αυγά των ψειρών) που κολλάνε στα μαλλιά και δύσκολα απομακρύνονται.

* Να αναζητάτε στους ώμους, στον αυχένα και στο κρανίο μικρά, κόκκινα στίγματα (οφείλονται στις ψείρες).

* Να φοράτε γάντια και να ελέγχετε το κεφάλι του παιδιού κάτω από δυνατό φως. Εν ανάγκη να χρησιμοποιείτε μεγεθυντικό φακό.

* Να ελέγχετε λίγα λίγα όλα τα μαλλιά, παντού στο κρανίο.
πηγη

Επιμέλεια: Ρούλα Τσουλέα

Read More

Έλα να παίξουμε

Ο τρίχρονος γιος μου δεν παίζει μόνος του ούτε ένα λεπτό. Είναι «φυσιολογικό» να θέλει να παίζει συνέχεια μαζί μου και πώς μπορώ να το χειριστώ;

Είναι σημαντικό το παιδί να αποκτήσει την ικανότητα να απασχολείται μόνο του όταν δεν υπάρχει κάποιος άλλος διαθέσιμος και να μην του προκαλεί αυτό δυσφορία. Μπορείτε να του αγοράσετε «δημιουργικά παιχνίδια», όπως ονομάζονται, τα οποία καλλιεργούν τη φαντασία και τη δημιουργικότητα του παιδιού και δεν προϋποθέτουν τη συμμετοχή άλλων ατόμων. Μέσα από αυτά πιθανό να του εμφυσήσετε ένα χόμπι που στη συνέχεια να το αναπτύξει ο ίδιος από μόνος του. Τον ίδιο ρόλο μπορεί να παίξουν τα βιβλία και οι τέχνες (π.χ. ζωγραφική), αρκεί να βρείτε ποιο από αυτά διατηρεί το ενδιαφέρον του γιου σας.

Είναι επίσης σημαντικό το παιδί να έρχεται σε επαφή με άλλα άτομα προκειμένου να μάθει τους «κανόνες» της ομάδας και έννοιες όπως «μοιράζομαι», «περιμένω τη σειρά μου» κ.λπ. προκειμένου να μπορεί στο μέλλον να εντάσσεται ομαλά σε ομάδες. Καλέστε παιδιά στο σπίτι ή επισκεφθείτε μαζί χώρους όπου υπάρχουν άλλα παιδιά (π.χ. πάρκο) και ενθαρρύνετέ τον να παίξει μ’ εκείνα ενώ εσείς θα βρίσκεστε εκεί κοντά, αν σας χρειαστεί.

Επιμέλεια Φαίη Ευθυμίου
Απαντά η Παταπία Μ. Τζότζολη, κλινική ψυχολόγος-νευροψυχολόγος, MSc (Oxford), MPhil (Cambridge), Patapia@cantab.net πηγή

Read More

Τα αντανακλαστικά του μωρού

Οι πρώτες κινήσεις που κάνουν τα νεογέννητα είναι κινήσεις αντανακλαστικές, αρχέγονες, με ένα και μόνο στόχο: την επιβίωση.

Κάθε παιδί έρχεται στον κόσμο με ένα νευρολογικό προγραμματισμό που θα το βοηθήσει να αναπτυχθεί και να προσαρμοστεί σε ένα περιβάλλον που είναι φτιαγμένο κατά κύριο λόγο για ενήλικες.

Τα αντανακλαστικά του νεογέννητου είναι αντιδράσεις που προκύπτουν μετά από κάποιο συγκεκριμένο ερέθισμα. Το ερέθισμα αυτό μπορεί να είναι οτιδήποτε διεγείρει τις αισθήσεις όπως φως, μυρωδιά, αφή, ακοή.

Κάποια από αυτά υπάρχουν για να προστατέψουν το μωρό, άλλα για να το βοηθήσουν να επιβιώσει, μερικά για να προτρέψουν τους γονείς του να το φροντίσουν και να το αγαπήσουν περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο στη ζωή τους!

Τα νεογνικά αντανακλαστικά αποτελούν δείκτες της φυσιολογικής ανάπτυξης των παιδιών και για το λόγο αυτόν ελέγχονται από τον παιδίατρο από τη στιγμή που γεννιέται το μωρό καθώς επίσης και σε κάθε επίσκεψη, ενώ υπάρχουν και ειδικές δοκιμασίες-εξετάσεις που περιλαμβάνουν το λεπτομερή έλεγχό τους. Περίπου στον 6ο μήνα της ζωής όμως οι κινήσεις του μωρού γίνονται πλέον εκούσιες. Αυτό δηλαδή που το παιδί έκανε αυτόματα όταν ήταν μικρότερο, τώρα το κάνει γιατί θέλει κάτι. Για παράδειγμα, ενώ τις πρώτες μέρες το μωρό αρπάζει το δάκτυλό μας ασυναίσθητα, μεγαλώνοντας αρπάζει την κουδουνίστρα του επειδή το θέλει. Φυσιολογικά λοιπόν τα περισσότερα αντανακλαστικά εξαφανίζονται έως τον 4ο-6ο μήνα της ζωής. Ας δούμε όμως τα σημαντικότερα από αυτά.

Το αντανακλαστικό της αναζήτησης
Αν ακουμπήσετε ελαφρά το μάγουλο του νεογέννητου μωρού σας ή τη γωνία του στόματός του, τότε αυτό θα γυρίσει αυτομάτως προς το μέρος σας και θα ανοίξει το στόμα του. Το αντανακλαστικό της αναζήτησης συνδέεται με την αναζήτηση της τροφής και της μητέρας και διαρκεί τους πρώτους 3 έως 4 μήνες ζωής του παιδιού.
Η άποψη της ψυχολογίας
Δείχνει τη διάθεση του μωρού να εξερευνήσει με αυτό το στοιχειώδη και πρώιμο τρόπο το περιβάλλον γύρω του, καθώς χάνει την ασφάλεια που ένιωθε μέσα στη μήτρα. Είναι όμως κι ένας τρόπος που έχει η φύση για να μας δείξει ότι το μωρό έχει ανάγκη από την ανθρώπινη επαφή και φροντίδα – κυρίως από τη μητέρα του.

Το αντανακλαστικό του θηλασμού
Όταν τοποθετήσετε τη θηλή του στήθους σας ή το δάχτυλό σας κοντά στο στόμα του, το μωρό σας αρχίζει να το πιπιλάει. Ένας ειδικός μπορεί να παρατηρήσει ακόμα την πίεση που ασκεί στο δάκτυλο ή τη θηλή, το ρυθμό με τον οποίο θηλάζει και κατά πόσο υπάρχει συντονισμός στην κατάποση. Πρόκειται για ένα από τα πιο βασικά για την επιβίωση του μωρού αντανακλαστικά, αυτό που θα το βοηθήσει να διατηρηθεί στηνζωή. Διαρκεί έως τους 3 με 4 μήνες.
Η άποψη της ψυχολογίας
Καθώς το μωρό είναι ξαπλωμένο κοντά στο στήθος της μητέρας, το αντανακλαστικό τoυ θηλασμού το βοηθά να βρει τη θηλή και να θηλάσει – πράγμα απαραίτητο για την επιβίωσή του. Μέσω αυτού του αντανακλαστικού όμως αναπτύσσεται και ο δεσμός της μητέρας με το παιδί όταν αυτό θηλάζει.

Το αντανακλαστικό παλαμιαίου δραγμού
Συνήθως η πρώτη κίνησή μας όταν βλέπουμε ένα νεογέννητο είναι να πιάσουμε τα χεράκια του! Παρατηρούμε τότε γεμάτοι συγκίνηση ότι οι μικρές χούφτες του κλείνουν, αγκαλιάζοντας το δάχτυλό μας σφιχτά. Όταν δηλαδή τοποθετούμε κάτι στην παλάμη ενός νεογέννητου, αυτό κλείνει το χέρι και το κρατά. Αυτό είναι το αντανακλαστικό του παλαμιαίου δραγμού, ενδεικτικό της φυσιολογικής ανάπτυξης ενός παιδιού. Αρχίζει να εξασθενεί στους 3 με 4 μήνες.
Η άποψη της ψυχολογίας
Η συγκίνηση που νιώθει ένας ενήλικας όταν το νεογέννητο του σφίγγει το δάχτυλο είναι τόσο έντονη ώστε να τον ωθήσει να το φροντίσει και να το προστατέψει – κάτι που το μωρό έχει απόλυτη ανάγκη για να επιβιώσει. Παράλληλα, το παιδάκι με το αντανακλαστικό αυτό αναπτύσσει ένα αίσθημα ασφάλειας και σας δείχνει ότι έχει ανάγκη να επικοινωνήσει και να μην είναι μόνο. Θα μπορούσαμε λοιπόν να πούμε ότι είναι ένας τρόπος που η φύση έχει επιλέξει για να φέρει τους γονείς και το μωρό πιο κοντά.

Το αντανακλαστικό του Moro ή του εναγκαλισμού
Το αντανακλαστικό αυτό προκαλείται είτε από απότομη κίνηση ή από δυνατό θόρυβο και έχει ως αποτέλεσμα την απότομη έκταση των χεριών του νεογέννητου και το επακόλουθο αγκάλιασμα. Πρόκειται για μια κίνηση αυτοπροστασίας. Ο ειδικός που εξετάζει το μωράκι, καθώς το κρατάει, αφήνει το χέρι που υποστηρίζει το κεφάλι του και αυτό πέφτει προς τα πίσω, χάνοντας έτσι την ευθυγράμμιση με το υπόλοιπο σώμα, την οποία το παιδί προσπαθεί να διατηρήσει με αποτέλεσμα την κίνηση εναγκαλισμού. Το ίδιο αποτέλεσμα μπορεί να έχουμε με έναν δυνατό θόρυβο που ξαφνιάζει το μωρό, όπως π.χ. με ένα χτύπημα στο κρεβάτι δίπλα στο παιδί, πράγμα που ενεργοποιεί το αντανακλαστικό αυτό. Επίσης, με τη χρήση του θορύβου για πρόκληση του αντανακλαστικού, ελέγχεται αδρά και η ακοή. Το αντανακλαστικό του Moro εξαφανίζεται περίπου στους 3-4 μήνες.

Το αντανακλαστικό κλεισίματος των ματιών
Αν στρέψουμε μια δέσμη φωτός στα μάτια του νεογνού, αυτό αμέσως κλείνει τα ματάκια του. Το ίδιο συμβαίνει αν ανοίξουμε το φως σε ένα σκοτεινό δωμάτιο. Αν το παιδί δεν εμφανίζει το αντανακλαστικό αυτό, πρέπει να συμβουλευτούμε τον παιδίατρό μας για να γίνει έλεγχος τόσο της όρασης όσο και της γενικότερης νευρολογικής του κατάστασης. Επίσης αν σε ένα σκοτεινό δωμάτιο στρέψουμε μια δέσμη φωτός, τότε οι κόρες των ματιών του μωρού θα υποστούν συστολή. Πρόκειται για το αντανακλαστικό της κόρης των ματιών. Και τα δύο αυτά αντανακλαστικά δεν εξαφανίζονται ποτέ. Είναι δηλαδή μόνιμα.

Το αντανακλαστικό της βάδισης
Αν πιάσετε τα χέρια του μωρού, το κρατήσετε σε όρθια θέση και αγγίξετε το ένα πόδι σε μία επιφάνεια, όπως π.χ. του κρεβατιού, τότε θα παρατηρήσετε ότι το παιδί κάνει κινήσεις βάδισης και με τα δύο του πόδια. Το αντανακλαστικό αυτό εξαφανίζεται περίπου στους 3 μήνες.
Η άποψη της ψυχολόγου
Παρόλο που το αντανακλαστικό του βαδίσματος δεν επηρεάζει το πόσο γρήγορα θα περπατήσει το μωρό, ωστόσο δείχνει ότι είναι προγραμματισμένο να περπατήσει και, παρόλο που έχει ανάγκη τους γονείς του για να το φροντίσουν, χρειάζεται να αναπτύξει την αίσθηση της ανεξαρτησίας μέσα από την ανάγκη για εξερεύνηση.

Το αντανακλαστικό Mπαμπίνσκι
Αν χαϊδέψετε την πατούσα ενός νεογνού από τη φτέρνα προς τα πάνω, θα δείτε ότι τα δάχτυλα του ποδιού αντιδρούν. Συγκεκριμένα, το μεγάλο δάχτυλο εκτείνεται προς την κορυφή του ποδιού ενώ τα άλλα δάχτυλα προς τα έξω. Το αντανακλαστικό αυτό εξαφανίζεται φυσιολογικά από τον 6ο έως τον 9ο μήνα.

Πότε υπάρχει λόγος ανησυχίας
Τα αντανακλαστικά αποτελούν οδηγό για τη φυσιολογική ανάπτυξη των παιδιών. Ελέγχοντάς τα μπορούμε να εξετάσουμε σε μεγάλο βαθμό την ακεραιότητα, δομή και λειτουργία του νευρικού συστήματος ενός βρέφους. Αν για κάποιο λόγο ανησυχείτε, πρέπει να απευθυνθείτε στον ειδικό. Πιο συγκεκριμένα, έχετε λόγο να ανησυχείτε αν το μωρό σας:
• Δείχνει προτίμηση σε ένα χέρι.
• Δεν εκδηλώνει συμμετρικά τα αντανακλαστικά, δηλαδή με τον ίδιο τρόπο αριστερά και δεξιά.
• Κρατάει τα χέρια κλειστά σε γροθιά.
• Δεν γυρίζει στο θόρυβο.
• Δεν δείχνει να παρακολουθεί μετά τους πρώτους 2,5 μήνες ζωής.
• Βγάζει τη γλώσσα του χωρίς να πεινά, με συμπεριφορά που γενικά σας ανησυχεί.
• Σας φαίνεται «χαλαρό»-υποτονικό ενώ τα άκρα του μπορεί να είναι και «σφιχτά»-υπερτονικά ή γενικά το βρέφος σας φαίνεται να είναι πολύ σφιγμένο.
• Εξακολουθεί, παρά το πέρασμα του χρόνου, να διατηρεί αρχέγονα αντανακλαστικά όπως του εναγκαλισμού.
Η λίστα φυσικά δεν μπορεί να είναι πλήρης, πράγμα που σημαίνει ότι για κάθε ανησυχία πρέπει να απευθύνεστε σε ειδικό.

Να θυμάστε ότι:
Όταν μιλάμε για τελειόμηνο νεογνό, εννοούμε ένα παιδί που γεννήθηκε έχοντας συμπληρώσει φυσιολογικά όλους τους μήνες κύησης. Τα πρόωρα νεογνά έχουν διαφορετική εξέλιξη χρονικά και, όπως σε κάθε περίπτωση, πρέπει να συμβουλεύεστε τον ειδικό σε καθετί που σας ανησυχεί. Κάθε περίπτωση πρέπει να εξατομικεύεται, καθώς όλα τα βρέφη έχουν το δικό τους ρυθμό ανάπτυξης.

ΤΗΣ ΦΛΩΡΑΣ ΚΑΣΣΑΒΕΤΗ
ΜΕ ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ: ΔΗΜΗΤΡΗ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ-ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ, ΠΑΙΔΙΑΤΡΟΥ-ΝΕΥΡΟΑΝΑΠΤΥΞΙΟΛΟΓΟΥ, ΔΙΔΑΚΤΟΡΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ, ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗ Α΄ ΠΑΝΕΠ/ΚΗΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΠΑΙΔΩΝ ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ, ΥΠΟΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΚΕΝΤΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΥΠΡΟΥ
ΚΑΙ ΒΑΣΩΣ ΜΑΚΑΡΩΝΗ, ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΟΥ-ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑΣ πηγή

Read More